Küresel ekonomide yaşanan dönüşümün vergi sistemleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla düzenlenen “Yeni Küresel Ekonomide Vergilendirme ve Türkiye” başlıklı panel, akademisyenleri, mali müşavirleri ve öğrencileri bir araya getirdi. Moderatörlüğünü MCBÜ İİBF Maliye Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Pelin Mastar Özcan’ın üstlendiği etkinlikte, dijital ekonominin vergilendirilmesi, küresel vergi reformları ve Türkiye’nin bu yeni uluslararası vergi mimarisi içindeki konumu çok boyutlu biçimde ele alındı. Panele Manisa Celal Bayar Üniversitesi İİBF Maliye Bölümünden Doç.Dr. Pelin MASTAR ÖZCAN, Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF Maliye Bölümünden Doç.Dr. Hakan BAY, Manisa Serbest Muhasebeciler Mali Müşavirler Odası Başkanı Mustafa ÜYE ve E. Vergi Müfettişi ve Yeminli Mali Müşavir Evren AYDINOĞLU katıldı.
Devletler İçin Vergilendirme Yetkisi Bir Egemenlik Meselesi
Panelin açılış konuşmasını yapan Doç. Dr. Pelin Mastar Özcan, küresel ekonominin giderek daha dijital bir karakter kazandığını ve bunun vergi sistemleri üzerinde önemli etkiler yarattığını ifade etti. Vergilendirmenin kadim insanlık tarihi boyunca sürekli olarak var olmuş ve çeşitli dönüşümlere rağmen hala en önemli ekonomik olgu olduğunu vurgulayan Özcan, özellikle dijital platformların ve sınır ötesi hizmet sunan teknoloji şirketlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte geleneksel vergi sistemlerinin yeni bir uyum süreciyle karşı karşıya kaldığını belirtti. Özcan; dijital ekonominin vergilendirilmesinin günümüzde hem akademik hem de politika yapıcılar açısından temel tartışma alanlarından biri haline geldiğini vurguladı. Dijitalleşme ve artan ticaret savaşlarıyla birlikte vergilendirmenin daha asimetrik hale geldiğini ifade etti. Devletler açısından vergilendirme yetkisinin bir egemenlik sorunu olduğunu, dijitalleşme ve ticaret savaşlarıyla bu yetkisini paylaşmak istemediğini vurguladı.
Ticaret Savaşları ve Dijitalleşme Uluslararası Yatırımları ve Vergi Politikalarını Olumsuz Etkilemektedir
Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF Maliye Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Hakan Bay, konuşmasında küresel vergi sisteminde son yıllarda yaşanan dönüşümleri kapsamlı biçimde değerlendirdi. Bay, dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte çok uluslu şirketlerin faaliyetlerinin hangi ülkede ve hangi koşullarda vergilendirileceği sorusunun giderek daha önemli hale geldiğini belirtti. Bu çerçevede dijital ekonominin vergilendirilmesine yönelik geliştirilen Dijital Hizmet Vergisi uygulamalarının birçok ülkede geçici bir çözüm olarak ortaya çıktığını, ancak bu alanda uluslararası düzeyde daha kapsamlı düzenlemelerin tartışılmaya devam ettiğini ifade etti.
Bay ayrıca küresel vergi mimarisinde önemli bir dönüm noktası olarak görülen Küresel Asgari Kurumlar Vergisi düzenlemelerine de değindi. Çok uluslu şirketlerin düşük vergili ülkelere yönelerek vergi yüklerini azaltmalarını engellemeyi hedefleyen bu düzenlemenin, uluslararası vergi rekabeti açısından yeni bir denge arayışını beraberinde getirdiğini belirten Bay, bu tür uygulamaların ülkelerin yatırım politikaları ve vergi stratejileri üzerinde önemli etkiler yaratabileceğini ifade etti.
Konuşmasında küresel ekonomik ve siyasal gelişmelere de değinen Bay, özellikle Donald Trump döneminde ABD’de güçlenen korumacı ticaret politikalarının küresel ekonomi üzerinde önemli etkiler yarattığını belirtti. Bay’a göre, korumacı eğilimlerin güçlenmesi ve ticaret savaşlarının gündeme gelmesi yalnızca ticaret akımlarını değil, aynı zamanda uluslararası yatırımların yönünü ve vergi politikalarını da etkileyebilmektedir. Bu nedenle vergi düzenlemelerinin artık yalnızca mali bir araç olarak değil, küresel ekonomik rekabetin önemli unsurlarından biri olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Son olarak Bay, maliyecilik mesleğinin tarihsel niteliğine değinerek bu mesleğin en az doktorluk kadar önemli bir geçmişe sahip olduğunu ve yaşamını sürdüreceğini vurguladı.
Şüpheli ve Yasa Dışı İşlemlere Tevessül Etmeyin
Manisa Serbest Muhasebeciler Mali Müşavirler Odası Başkanı Mustafa Üye, küresel vergi reformlarının işletmeler ve muhasebe uygulamaları üzerindeki etkilerine değindi. Üye, uluslararası vergi düzenlemelerinin giderek daha karmaşık hale geldiğini ve bu durumun özellikle uluslararası faaliyet gösteren şirketler açısından yeni uyum süreçleri doğurduğunu ifade etti. Bu çerçevede mali müşavirlik mesleğinde uluslararası gelişmeleri yakından takip etmenin ve sürekli mesleki güncellemenin öneminin arttığını belirtti. Meslek mensupları olarak yeni duruma uyum sağlamaya çalıştıklarını ifade etti. Maliye Bakanlığının yapay zekâ tabanlı dijital denetim programlarıyla vergi denetimlerini ve hesap hareketlerini denetlediğini, şüpheli ve yasa dışı işlemlere tevessül edilmemesi gerektiğini belirtti.
Dijitalleşme Finansal Dolandırıcılığı Artırdı
Eski vergi müfettişi ve yeminli mali müşavir Evren Aydınoğlu ise konuşmasında Türkiye’nin küresel vergi düzenlemeleri karşısındaki konumunu değerlendirdi. Avcıoğlu, vergi politikalarının yalnızca kamu gelirlerini belirleyen teknik araçlar olmadığını; aynı zamanda yatırım ortamı, sermaye hareketleri ve ekonomik rekabet açısından da belirleyici olduğunu ifade etti. Türkiye’nin küresel vergi düzenlemelerine uyum sağlarken aynı zamanda yatırım ortamını ve ekonomik rekabet gücünü gözeten dengeli politikalar geliştirmesinin önemine dikkat çekti.
Aydınoğlu; panel kapsamında öğrencilere yönelik önemli bir uyarıda da bulundu. Son yıllarda özellikle gençleri hedef alan finansal dolandırıcılık girişimlerinde artış yaşandığına dikkat çeken Aydınoğlu, öğrencilerin banka hesaplarını üçüncü kişilere kullandırmamaları gerektiğini vurguladı. Bu tür girişimlerin çoğu zaman yasa dışı faaliyetlerle bağlantılı olabildiğini belirten Avcıoğlu, öğrencilerin bu tür tekliflere karşı dikkatli olmaları ve finansal güvenlik konusunda bilinçli davranmaları gerektiğini ifade etti.
“Yeni Küresel Ekonomide Vergilendirme ve Türkiye” paneli, küresel ekonomide yaşanan dönüşümlerin vergi sistemleri üzerindeki etkilerini hem akademik hem de uygulama boyutlarıyla ele alırken, Türkiye’nin yeni küresel vergi mimarisi içindeki konumunun çok yönlü biçimde değerlendirilmesine katkı sundu.
HABER: LEYLA ERDOĞAN
